Fiilde Kip

 Kip Nedir?

Fiil kök veya gövdelerinin zaman ve dilek bildirmek üzere aldıkları eklere

Türkçe’de fiillerin girdiği kalıplara kip denir,

Türkçe’de fiillerin girdiği kalıplar, yani bulunduğu kipler iki çeşittir:

Basit kipler,

Birleşik kipler.

1) Basit Kipler:

Tek bir kip(zaman) eki almış fiil çekimlerine basit kip denir.

Basit kipler de ikiye ayrılır:

a-Bildirme Kipleri/Haber Kipleri

b-Dilek Kipleri

a) Bildirme/Haber Kipleri:

“Şimdiki Zaman, Geniş Zaman Gelecek Zaman, -miş’li geçmiş zaman,-di’li geçmiş zaman”dır

Fiillerin gösterdiği işlerin, hareketlerin yapıldığı, yapılacağı, olduğu, olacağı zamanı kesin olarak haber veren, bildiren kiplerdir. Bunlarda işin ne zaman yapıla cağı veya yapıldığı açıktır. İşin zamanını bildirdiği, haber verdiği için bu kiplere bildirme kipleri denilmiştir.

b) Dilek Kipleri

            Bir işin hareketin, yapılmasını, olmasını dilek ve şart anlamıyla bildiren kiplerdir. Dört tanedir. Bunlar: Dilek/istek, şart, Gereklilik ve emir kipleridir.

2- Birleşik Kipler

Birden fazla zaman eki almış kiplere birleşik kipler denir. Bazı yörelerde katmerli çekim dediğimiz üç zamanlı çekimler var ise de Türkçe’de üç tene birleşik zamanlı kip vardır.

Bunlar: “Hikaye, Rivayet ve Şart” dır.

 Fiillerin Çekim Tablosunu şöyle gösterebiliriz:

Kipler/ Zamanlar		BİLDİRME/HABER KİPLERİ					DİLEK KİPLERİ
		-di’li Geç. Zaman	-miş’li Geç. Zaman	Şimdiki zaman	Gelecek zaman	Geniş Zaman	Gereklilik	İstek	Şart	Emir
BASİT ZAMANLAR		Bildim Bildin Bildi Bildik Bildiniz Bildiler	Bilmişim Bilmişsin Bilmiş Bilmişiz Bilmişsiniz Bilmişler	Biliyorum Biliyorsun Biliyor Biliyoruz Biliyorsunuz Biliyorlar	Bileceğim Bileceksin Bilecek Bileceğiz Bileceksiniz Bilecekler	Bilirim Bilirsin Bilir Biliriz Bilirsiniz Bilirler	Bilmeliyim Bilmelisin Bilmeli Bilmeliyiz Bilmelisiniz Bilmeliler	Bileyim Bilesin Bile Bileyim Bilesin Bileler	Bilsem Bilsen Bilse Bilsek Bilseniz Bilseler	_ Bil Bilsin _ Bilin Bilsinler
BİRLEŞİK ZAMANLAR	HİKAYE	Bildiydim Bildiydin Bildiydi Bildiydik Bildiydiniz Bildiydiler	Bilmiştim Bilmiştin Bilmişti Bilmiştik Bilmiştiniz Bilmiştiler (Bilmişlerdi)	Biliyordum Biliyordun Biliyordu Biliyorduk Biliyordunuz Biliyorlardı (Biliyordular)	Bilecektim Bilecektin Bilecekti Bilecektik Bilecektiniz Bileceklerdi (Bilecektiler)	Bilirdim Bilirdin Bilirdi Bilirdik Bilirdiniz Bilirdiler (Bilirlerdi)	Bilmeliydim Bilmeliydin Bilmeliydik Bilmeliydik Bilmeliydiniz Bilmelilerdi	Bileydim Bileydin Bileydi Bileydik Bilyeydiniz Bileydiler (Bilelerdi)	Bilseydim Bilseydin Bilseydi Bilseydik Bilseydiniz Bilselerdi (Bilseydiler)	Yok
	RİVAYET	Yok	Bilmişmişim Bilmişmişsin Bilmişmiş Bilmişmişiz Bilmişmişsiniz Bilmişmişler (Bilmişlermiş)	Biliyormuşum Biliyormuşsun Biliyormuş Biliyormuşuz Biliyormuşsunuz Biliyorlarmış (Biliyormuşlar)	Bilecekmişim Bilecekmişsin Bilecekmiş Bilecekmişiz Bilecekmişsiniz Bileceklermiş (Bilecekmişler)	Bilirmişim Bilirmişsin Bilirmiş  Bilirmişiz Bilirmişsiniz Bilirmişler (Bilirlermiş)	Bilmeliymişim Bilmeliymişsin Bilmeliymiş Bilmeliymişiz Bilmeliymişsiniz Bilmelilermiş (Bilmeliymişler)	Bileymişim Bileymişsin Bileymiş Bileymişiz Bileymişsiniz Bileymişler (Bilelermiş)	Bilseymişim Bilseymişsin Bilseymiş Bilseymişiz Bilseymişsiniz Bilseymişler (Bilselermiş)	Yok
	ŞART	Bildiysem Bildiysen Bildiyse Bildiysek Bildiyseniz Bildiyseler	Bilmişsem Bilmişsen Bilmişse Bilmişsek Bilmişseniz Bilmişseler (Bilmişlerse)	Biliyorsam Biliyorsan Biliyorsa Biliyorsak Biliyorsanız Biliyorlarsa (Biliyorsalar)	Bileceksem Bileceksen Bilecekse Bileceksek Bilecekseniz Bilecekseler (Bileceklerse)	Bilirsem Bilirsen Bilirse Bilirsek Bilirseniz Bilirlerse (Bilirseler)	Bilmeliysem Bilmeliysen Bilmeliyse Bilmeliysek Bilmeliyseniz Bilmeliyseler (Bilmelilersi)	Yok	Yok	Yok